FANDOM


ก็ความต่างแห่งธาตุเป็นไฉน

  • จักขุธาตุ
  • รูปธาตุ
  • จักขุวิญญาณธาตุ
  • โสตธาตุ
  • สัททธาตุ
  • โสตวิญญาณธาตุ
  • ฆานธาตุ
  • คันธธาตุ
  • ฆานวิญญาณธาตุ
  • ชิวหาธาตุ
  • รสธาตุ
  • ชิวหาวิญญาณธาตุ
  • กายธาตุ
  • โผฏฐัพพธาตุ
  • กายวิญญาณธาตุ
  • มโนธาตุ
  • ธรรมธาตุ
  • มโนวิญญาณธาตุ

นี้เราเรียกว่า ความต่างแห่งธาตุ

อธิืบายEdit

ความที่ธรรมมีสภาพต่างกัน ได้ชื่อว่า ธาตุ เพราะอรรถว่า เป็นสภาวะ กล่าวคือมีอรรถว่ามิใช่สัตว์ และอรรถว่าเป็นของสูญ ดังนี้ชื่อว่า ความต่างแห่งธาตุ.

  • จักขุปสาท ชื่อว่า จักขุธาตุ
    • รูปารมณ์ ชื่อว่า รูปธาตุ
      • จิตที่มีจักขุปสาทเป็นที่อาศัย ชื่อว่า จักขุวิญญาณธาตุ.
  • โสตปสาท ชื่อว่า โสตธาตุ
    • สัททารมณ์ ชื่อว่า สัททธาตุ
      • จิตที่มีโสตปสาทเป็นที่อาศัย ชื่อว่า โสตวิญญาณธาตุ.
  • ฆานปสาท ชื่อว่า ฆานธาตุ
    • คันธารมณ์ ชื่อว่า คันธธาตุ
      • จิตที่มีฆานปสาทเป็นที่อาศัย ชื่อว่า ฆานวิญญาณธาตุ.
  • ชิวหาปสาท ชื่อว่า ชิวหาธาตุ
    • รสารมณ์ ชื่อว่า รสธาตุ
      • จิตที่มีชิวหาปสาทเป็นที่อาศัย ชื่อว่า ชิวหาวิญญาณธาตุ
  • กายปสาท ชื่อว่ากายธาตุ
    • โผฏฐัพพารมณ์ ชื่อว่า โผฏฐัพพธาตุ
      • จิตที่มีกายปสาทเป็นที่อาศัย ชื่อว่า กายวิญญาณธาตุ.


  • มโนธาตุ ๓ ชื่อว่า มโนธาตุ
  • ขันธ์ ๓ มีเวทนาเป็นต้น สุขุมรูป และนิพพาน ชื่อว่า ธรรมธาตุ
  • มโนวิญญาณ แม้ทั้งหมด ชื่อว่า มโนวิญญาณธาตุ


  • ก็ในข้อนี้ ธาตุ ๑๖ อย่าง เป็นกามาวจร
  • ธาตุ ๒ ในที่สุดเป็นไปในภูมิ ๔.

อ้างอิงEdit